{"id":1108,"date":"2004-11-08T17:54:34","date_gmt":"2004-11-08T17:54:34","guid":{"rendered":"http:\/\/napierski.home.pl\/blog\/?p=1108"},"modified":"2015-08-11T20:55:48","modified_gmt":"2015-08-11T19:55:48","slug":"vietnam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/napierski.net\/blog\/vietnam\/","title":{"rendered":"Vietnam"},"content":{"rendered":"

Pocz\u0105tek<\/strong><\/p>\n

Taks\u00f3wka dowozi nas do hotelu, gdzie pokrzepiamy si\u0119 piwem Tiger, porzucamy plecaki i ruszamy na miasto lub jak kto\u015b woli do miasta. Nasz kierowac posiada jedn\u0105 wielk\u0105 zalet\u0119 \u2013 m\u00f3wi tylko po wietnamsku. Niestety jak si\u0119 okaza\u0142o my jej nie posiadamy. Niemniej jednak za pomoc\u0105 body language, stukania w zegarek i pisania cyferek na papierze udaje si\u0119 nam przekaza\u0107 instrukcje i nie zagubi\u0107 w Hanoi. Specjalizuje si\u0119 w tym Endrob, chocia\u017c narasta w nim wewn\u0119trzna frustracja (jeszcze nie uzewn\u0119trzniona).<\/p>\n

\"IMG_0323\"<\/a><\/p>\n

Teoria chaosu w praktyce<\/strong>
\nPierwsze wra\u017cenie z Hanoi to niesamowity i nieustanny ruch tysi\u0119cy rower\u00f3w, skuter\u00f3w i motorynek obwieszonych lud\u017ami, koszami, toba\u0142ami, klatkami z drobiem i prosiakami, p\u0119kami banan\u00f3w lub trzciny, pud\u0142ami i pude\u0142eczkami, pakunkami i wi\u0105zankami\u2026
\nWielopokoleniowa rodzina wbrew prawom fizyki i rozs\u0105dku upchni\u0119ta na skuterze przemieszcza si\u0119 po ulicach – babcia z dziadkiem na doczepk\u0119 do taty i mamy, szkolna dziatwa podwieszona po bokach a na kierownicy koszyk z zakupami.
\nTa nieko\u0144cz\u0105ca si\u0119 rzeka dwu\u015bladowc\u00f3w jest gdzieniegdzie przetykana autobusami lub samochodami i okraszona nieko\u0144cz\u0105cym si\u0119 buczeniem klakson\u00f3w i miganiem \u015bwiate\u0142. Tym ruchem rz\u0105dzi odwieczne prawo d\u017cungli \u2013 wi\u0119kszy ma racj\u0119! Nale\u017cy zapomnie\u0107 o wszelkich zasadach, kierunkach, pasach, sygnalizacji, podporz\u0105dkowaniu i pierwsze\u0144stwie. Na samym czele stoi kr\u00f3l zwierz\u0105t \u2013 autobus s\u0142o\u0144 z kt\u00f3rym konkuruj\u0105 tylko nosoro\u017cce ci\u0119\u017car\u00f3wki. Poni\u017cej najznaczniejsze drapie\u017cniki czyli d\u017cipy i minibusy oraz ich lichsze mutacje w postaci zwyk\u0142ych osobowc\u00f3w. A\u017c reszcie docieramy do prawdziwej tkanki, ludowej masy skuterowych hien, motorynkowych szakali i wychud\u0142ych rowerowych lis\u00f3w. Na samym dnie tej drabiny spo\u0142ecznej gnie\u017adzi si\u0119 podgatunek, ubermensch nazywany pieszym. Ten nieszcz\u0119\u015bnik nie posiada \u017cadnych praw, mo\u017ce pa\u015b\u0107 ofiar\u0105 ka\u017cdego, w ka\u017cdej chwili i w ka\u017cdym miejscu. Jedyna ni\u0107 \u0142\u0105cz\u0105ca go z \u017cywotem to pewna niech\u0119\u0107 kierowc\u00f3w do zdemolowania, b\u0105d\u017a zabrudzenia swojego pojazdu.<\/p>\n

Ca\u0142y ten komunikacyjny \u017cywio\u0142 p\u0119dzi we wszystkie strony, k\u0142\u0119bi si\u0119 i zakleszcza, wzd\u0142u\u017c w poprzek na przek\u00f3r i wspak. Grupy motork\u00f3w czatuj\u0105 w gardzielach pomniejszych uliczek na okazj\u0119 do przebicia si\u0119 na drug\u0105 stron\u0119. Wystarczy niewielka luka, nieznaczny prze\u015bwit w g\u0142\u00f3wnym strumieniu i ju\u017c urocze Wietnamki w maseczkach na twarzy rozpoczynaj\u0105 przepraw\u0119 godn\u0105 forsowania Odry. Nie jest to jednak tak proste jak dokonania naszych czterech pancernych i psa. Ot\u00f3\u017c przeprawa spotyka si\u0119 z natychmiastowym kontratakiem podobnej grupy z naprzeciwka. Na \u015brodku nast\u0119puje wi\u0119c nag\u0142e zap\u0119tlenie si\u0119 w w\u0119ze\u0142 gordyjski, kt\u00f3ry natychmiast zostaje poszatkowany na kawa\u0142ki przez g\u0142\u00f3wny strumie\u0144 pojazd\u00f3w. Dramat ten rozgrywa si\u0119 w przestrzeni zdecydowanie ponadtr\u00f3jwymiarowej, na tylu planach, i\u017c niepodobna nawet z grubsza \u015bledzi\u0107 los\u00f3w jego uczestnik\u00f3w. Dlatego te\u017c poni\u017cej zamieszczam uproszczony schemat blokowy ruchu ulicznego w Wietnamie.<\/p>\n

\"IMG_0018\"<\/a><\/p>\n

Hanoi<\/strong>
\nW zwi\u0105zku ze wspomnianym ju\u017c brakiem znajomo\u015bci j\u0119zyka wietnamskiego nasze pocz\u0105tki w Hanoi s\u0105 do\u015b\u0107 spontaniczne. Trafiamy co prawda do obowi\u0105zkowego mauzoleum Ho Chi Minha, ale jest ono w remoncie. W\u0142\u00f3czymy si\u0119 wi\u0119c doko\u0142a bez celu i energii, gdy nagle na jednym z rog\u00f3w najbardziej reprezentacyjnego z plac\u00f3w miasta zauwa\u017camy\u2026 ambasad\u0119 Ba Lan, czyli po prostu Polski. Okazuje si\u0119 wi\u0119c, \u017ce wszystkie drogi prowadz\u0105 do ambasady. Po chwilowym os\u0142upieniu zaczynamy ogl\u0105da\u0107 to zjawisko. Jest to posiad\u0142o\u015b\u0107 rozmiar\u00f3w imponuj\u0105cych, sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 ze szczelnie otoczonego murem ogrodu ze stadkiem l\u015bni\u0105cych czysto\u015bci\u0105 dom\u00f3w. Niew\u0105tpliwie rzesza zatrudnionych tam dyplomat\u00f3w, urz\u0119dnik\u00f3w, jawnych i niejawnych radc\u00f3w, sekretarzy, szar\u017cedafer\u00f3w, konsuli i innych pod-ambasador\u00f3w jest tak szalenie i nieustannie zaj\u0119ta gigantyczn\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0105 gospodarcz\u0105 tudzie\u017c kulturaln\u0105 pomi\u0119dzy naszymi bratnimi krajami, \u017ce otwarcie si\u0119 na tzw. Interesant\u00f3w (czytaj natr\u0119t\u00f3w) to tylko par\u0119 skromniutkich godzin w ich jak\u017ce przepe\u0142nionym grafiku. Niecenzuralne komentarze Endroba (nadal zwanego potocznie Robertem) zwi\u0105zane z odkryciem dok\u0105d trafiaj\u0105 jego podatki, \u017ce komuna upad\u0142a ju\u017c jaki\u015b czas temu itp. Itd. odpowiadam, \u017ce nie rozeznaje si\u0119 on wcale w arkanach polityki mi\u0119dzynarodowej i z pewno\u015bci\u0105 nigdy nie by\u0142 na Stadionie Dziesi\u0119ciolecia, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o tzw. budkach chi\u0144skich w formie lecz wietnamskich w tre\u015bci budkach \u017cywieniowych. Endrob (nadal prymitywnie Robertem zwany) milknie, przyt\u0142oczony wag\u0105 tych argument\u00f3w. Zaraz trafiamy na kolejne potwierdzenie intensywno\u015bci zwi\u0105zk\u00f3w bilateralnych \u2013 tablic\u0119 s\u0142awnych Polak\u00f3w. Tablica owa jest jak najlepszym dowodem statystycznym pe\u0142nej symbiozy artystyczno-naukowej: powszechnie czytywani nad Mekongiem nobli\u015bci Mi\u0142osz i Szymborska wspomagani jakim\u015b Mickiewiczem zr\u00f3wnowa\u017ceni przez 2 astronom\u00f3w i Marysi\u0119 SC. Ta teza i antyteza osi\u0105ga najwy\u017cszy poziom w duchowej syntezie i jedno\u015bci reprezentowanej przez Naszego Papie\u017ca z dzieckiem na r\u0119ku!
\nOddalamy si\u0119 w milczeniu oddaj\u0105c ho\u0142d trudowi personelu plac\u00f3wki hanojskiej, niemniej jednak ma\u0142ostkowy Rafik*syczy: \u201ez tablicy to towarzysze znikn\u0119li, ale na plac\u00f3wce to dalej tkwi\u0105\u2026\u201d<\/p>\n

\"IMG_0114\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

[map style=”width: auto; height:300px; margin:20px 0px 20px 0px; border: 1px solid black;” marker=”yes” lat=”21.03333″ lon=”105.85000″ maptype=”HYBRID” z=”11″]<\/p>\n

Impreza otwieraj\u0105ca sezon<\/strong>
\nNieuchronnie zbli\u017ca si\u0119 wiecz\u00f3r. Po kolacji na kt\u00f3r\u0105 lito\u015bciwie spuszcz\u0119 zas\u0142on\u0119 milczenia trafiamy do hotelu. Posiadamy jeszcze zapasy z Polski, wi\u0119c w celu umniejszenia ci\u0119\u017caru naszych baga\u017cy zaczynamy niszczy\u0107 kolejne butelki. W trakcie tej zbo\u017cnej pracy udaje si\u0119 nam dotrze\u0107 na opustosza\u0142y basen, kt\u00f3ry otrze\u017awia nas do tego stopnia, \u017ce postawiamy ruszy\u0107 jeszcze na po\u017cegnalne piwo do baru na dachu naszego hotelu. Kasia odmawia dalszej wsp\u00f3\u0142pracy, zas\u0142aniaj\u0105c si\u0119 niewyspaniem i innymi tego typu wym\u00f3wkami.
\nNie powstrzymuje to jednak Trzech Muszkieter\u00f3w.
\nBa, nie powstrzymuje nas nawet fakt, \u017ce bar jest zamkni\u0119ty. Polak potrafi, wi\u0119c otwieramy drzwi, zapalamy \u015bwiat\u0142a, uruchamiamy muzyk\u0119, Rafik bierze bar, serwuje drinki z piwem, lub piwo z drinkami, a my podziwiamy nocn\u0105 panoram\u0119 Hanoi z dachu dwudziestego pi\u0119tra Sofitel Plaza Hanoi\u2026 \u017cycie jest pi\u0119kne.
\nPo pewnym czasie zaczyna nas niepokoi\u0107 fakt, \u017ce nikt nie do\u0142\u0105cza do imprezy, nie pojawia si\u0119 t\u0142um ochroniarzy pa\u0142uj\u0105cych nas po nerach i w og\u00f3le dach jest troszeczk\u0119 przydu\u017cy jak na nasz\u0105 tr\u00f3jk\u0119. Opuszczamy si\u0119 wi\u0119c w podziemia, gdzie (o dziwo!) odkrywamy drugi bar, tym razem czynny. W barze tym, przebywa kilka niezwykle uczynnych i \u017cyczliwych przedstawicielek p\u0142ci pi\u0119knej. Istoty te s\u0105 na tyle tolerancyjne i wyrozumia\u0142e, \u017ce pozwalaj\u0105 sobie nawet kupowa\u0107 napoje oraz sugeruj\u0105 dalszy ci\u0105g tak pi\u0119knie rozpocz\u0119tej nocy. W nas jednak kipi polski duch walki i nienasycenia, dlatego te\u017c wzywamy naszego nocnego \u0142\u0105cznika w taks\u00f3wce. Ten poczciwy, ale wiecle naiwny cz\u0142owiek, opuszcza na chwil\u0119 sw\u00f3j pojazd (z niezrozumia\u0142ych wzgl\u0119d\u00f3w) pozostawiaj\u0105c w stacyjce kluczyki. Wdzieramy si\u0119 do \u015brodka i Rafik zaczyna nas wie\u017a\u0107 do klubu Century (nazwa ta zas\u0142yszana zosta\u0142a w mrocznych otch\u0142ani baru podziemnego). Niestety nie wszystkie drogi prowadz\u0105 do Century i po z lekka niestabilnej rundce powracamy pod hotel. Stoi tam ju\u017c nas wybawca. Tym razem nieznajomo\u015b\u0107 wietnamskiego ogromnie si\u0119 przydaje, gdy\u017c w ramach do\u015b\u0107 szerokiej interpretacji mo\u017cemy uzna\u0107, \u017ce jego okrzyki to rodzaj rytualnego powitania klienta. Tak czy siak trafiamy w ko\u0144cu do Century, kt\u00f3re wygl\u0105da i oferuje to samo co ka\u017cdy inny klub nocny na tej planecie. Poniewa\u017c nasz duch jest ci\u0105gle niespokojny realizujemy si\u0119 w walce przeciwko tubylcom w najprzer\u00f3\u017cniejszych odmianach sportu (z elementami hazardu): grze w bilarda, si\u0142owaniu si\u0119 na r\u0119k\u0119, ciskaniu oliwkami do szklanek, tudzie\u017c piciu w\u00f3dki. I wszystko nam idzie nam doskonale\u2026 a\u017c nagle budz\u0119 si\u0119 hotelowym \u0142\u00f3\u017cku. Ech te nag\u0142e przy\u015bpieszenia czasu.<\/p>\n

\"IMG_0015\"<\/a><\/p>\n

Kryzys w wyszynku owocowo morskim w HaLong<\/strong>
\nHanoi na kacu jest jeszcze ciekawsze, zw\u0142aszcza bazary, zau\u0142ki i niepoliczone rzesze lokales\u00f3w oferuj\u0105cych obiady z napitkiem i napiwkiem za osza\u0142amiaj\u0105c\u0105 cen\u0119 jednego dolara (plus darmowy bukiet zapach\u00f3w). Udajemy si\u0119 te\u017c na wewn\u0119trzn\u0105 kontemplacj\u0119 i wyciszenie w konfucja\u0144skiej \u015awi\u0105tyni Literatury. Niestety nie dane jest nam jednak osi\u0105gn\u0105\u0107 wewn\u0119trzn\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 \u2013 zostajemy otoczeni przez t\u0142um \u015blicznych Wietnamek w bia\u0142ych uniformach\u2026
\nTo wszystko to jednak ju\u017c przesz\u0142o\u015b\u0107. Suniemy po\u015br\u00f3d p\u00f3l ry\u017cowych, a w aucie panuje napi\u0119ta atmosfera.. Wietnamczycy je\u017cd\u017c\u0105 powoli (co jest zupe\u0142nie zrozumia\u0142e, poniewa\u017c stosuj\u0105c polskie standardy ju\u017c po kilku dniach kraj uleg\u0142by wyludnieniu), niemniej jednak s\u0105 granice, kt\u00f3rych przekroczy\u0107 nie wolno (a przynajmniej nie nale\u017cy). Nasz samoch\u00f3d to nowy Jeep Toyota, jeden z nielicznych i wi\u0119kszych na drodze. Niestety nie ma to wi\u0119kszego znaczenia, gdy\u017c wymijaj\u0105 nas ze strony lewej lub prawej, samochody, motorki, rozklekotane ci\u0119\u017car\u00f3wki, miejscowe Pekasy, motorynki i skutery. Kiedy po prawej stronie mija nas motorynka zaludniona przez rodzic\u00f3w, dw\u00f3jk\u0119 pociech z podwieszonym stadkiem \u017cywych kur tama p\u0119ka. We wszystkich znanych j\u0119zykach (\u0142\u0105cznie z migowym) pr\u00f3bujemy zastraszy\u0107, zmotywowa\u0107, przekona\u0107, upokorzy\u0107 naszego kierowc\u0119. Owszem potakuje on g\u0142ow\u0105, u\u015bmiecha si\u0119, odpowiada, ale wszystko to kamie\u0144 w wod\u0119. I tak rodzi si\u0119 coraz wi\u0119ksza frustracja, kt\u00f3ra k\u0142adzie si\u0119 cieniem na naszym zgranym zespole\u2026 Co gorsza frustracja ta narasta zw\u0142aszcza w Endrobie. Rzecz jasna nie jest to jego wina \u2013 wi\u0105\u017ce si\u0119 to z wewn\u0119trzn\u0105, chcia\u0142oby si\u0119 rzec kobiec\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 oraz nieprzystosowaniem charakteru do przeciwno\u015bci losu. Tej subtelnej, refleksyjnej i zatopionej w wyidealizowanym \u015bwiecie jednostce trudno wi\u0119c jest przej\u015b\u0107 do porz\u0105dku nad tak bezwzgl\u0119dn\u0105 konfrontacj\u0105 z brutaln\u0105 i nieuporz\u0105dkowan\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105. I tak jak w tragedii antycznej nieuchronny splot wydarze\u0144 prowadzi do krwawego fina\u0142u\u2026
\nFina\u0142 ten ma miejsce w lokaleskiej knajpie Ha-Long. Knajpa sk\u0142ada si\u0119 z salki wype\u0142nionej plastikowymi sto\u0142ami i krzese\u0142kami, poplamionymi obrusami oraz zgrupowaniem wiader. W wiadrach tych pluska rzesza nieszcz\u0119snych stwor\u00f3w morskich: krewetki, ryby, langusty, homary, \u015blimaki, ma\u0142\u017ce i mn\u00f3stwo innych nierozpoznawalnych skorupiak\u00f3w. Kiedy pisz\u0119 knajpa lokaleska mam na my\u015bli ca\u0142\u0105 gam\u0119 zapach\u00f3w i wra\u017ce\u0144 estetyczno-higienicznych. Nas to nie odstrasza, ale Kasia systematycznie zielenieje i w spos\u00f3b niedwuznaczny wyra\u017ca swoj\u0105 dezaprobat\u0119. Na dodatek kiedy na st\u00f3\u0142 wje\u017cd\u017caj\u0105 ju\u017c nieszcz\u0119sne, paruj\u0105ce i drgaj\u0105ce skorupiaki sautee, \u017cyczliwa pani kelnerka chwyta jedn\u0105 z olbrzymich krewetek i \u017ca\u0142obnymi paznokciami rozdziera na strz\u0119py. Kasia porzuca nas, a do\u0142\u0105cza do niej zdrajca R., kt\u00f3ry najwyra\u017aniej marzy o schabowym z kapust\u0105. Zostaj\u0119 oko w oko z Endrobem, kt\u00f3ry systematycznie opr\u00f3\u017cnia talerze i wyd\u0142ubuje \u015blimaczki rozgi\u0119t\u0105 agrafk\u0105. Jest on tak\u017ce pe\u0142en \u015bwi\u0119tego oburzenia na takie marudzenie i brak szacunku dla lokalnych tradycji kulinarnych. Po ulicy biegaj\u0105 bezpa\u0144skie psy, w rynsztoku co\u015b chlupocze (by\u0107 mo\u017ce zbieg\u0142a langusta) a Endrob po\u0142yka kolejne lewoskr\u0119tne stworzenie\u2026<\/p>\n

\"IMG_0281\"<\/a><\/p>\n

\"IMG_0202\"<\/a><\/p>\n

Uciekaj\u0105cy poci\u0105g<\/strong><\/p>\n

Jak przysta\u0142o na ekspert\u00f3w od planowania i podr\u00f3\u017cy sp\u0119dzamy kolejny uroczy dzie\u0144 w samochodzie, z naszym kierowc\u0105 rajdowym. Korzystaj\u0105c z tej przyd\u0142ugiej okazji obrzucamy si\u0119 obelgami, obra\u017camy i krzyczymy staraj\u0105c si\u0119 dociec \u017ar\u00f3de\u0142 tego pi\u0119knego planu. Tak czy siak rzucamy si\u0119 z powrotem w odm\u0119ty Hanoi, po\u017ceramy setn\u0105 sajgonk\u0119 i trafiamy na dworzec, gdzie oczekuje nas sypialny do Hue, staro\u017cytnej stolicy Wietnamu. W poci\u0105gu okazuje si\u0119, \u017ce zostali\u015bmy rozmieszczeni w r\u00f3\u017cnych przedzia\u0142ach, ale wywieramy presj\u0119 psychiczn\u0105 na par\u0119 zdyscyplinowanych niemieckich turyst\u00f3w, kt\u00f3rzy (w niezrozumia\u0142ym dla nas po\u015bpiechu), udost\u0119pniaj\u0105 nam ca\u0142y przedzia\u0142. Na stole l\u0105duje ostatnia deska ratunku, \u017bubr\u00f3weczka, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 przeznaczona na ewentualny prezent. Prezentujemy j\u0105 sobie w kombinacji z piwem i o \u015bwicie usypiamy w rytm stukaj\u0105cych k\u00f3\u0142.<\/p>\n

\"IMG_0162\"<\/a><\/p>\n

Hue<\/strong><\/p>\n

Hue wygl\u0105da du\u017co bardziej europejsko, wida\u0107, \u017ce Francuzi nie tracili tu czasu.
\nMiasto le\u017cy blisko dawnej granicy pomi\u0119dzy Wietnamem Po\u0142udniowym i P\u00f3\u0142nocnym. Komuni\u015bci po zdobyciu miasta pozostawili ten bur\u017cuazyjno-imperialistyczny prze\u017cytek na pastw\u0119 losu, ale w ci\u0105gu ostatniego dziesi\u0119ciolecia na fali tak zwanych zmian zacz\u0119to remontowa\u0107 i odnawia\u0107 wiele zabytk\u00f3w.
\nMy rzecz jasna czujemy niedosyt podr\u00f3\u017cowania, dlatego te\u017c po porzuceniu baga\u017cy w hotelu (bez basenu, co z przek\u0105sem zauwa\u017ca Endrob) \u0142adujemy si\u0119 na \u0142\u00f3dk\u0119 i p\u0142yniemy w g\u00f3r\u0119 i d\u00f3\u0142 rzeki. Po drodze wpadamy do \u015bwi\u0105ty\u0144 oraz na zakupy uliczne, fotografujemy kr\u0119c\u0105ce si\u0119 w pobli\u017cu s\u0142onie tudzie\u017c wypatrujemy tygrys\u00f3w, kt\u00f3rych i tak tu nie ma. Czas umila nam \u015bliczne wietnamskie male\u0144stwo (3 lata) bawi\u0105ce si\u0119 tasakiem wi\u0119kszym od niej samej.<\/p>\n

\"IMG_0156\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

[map style=”width: auto; height:300px; margin:20px 0px 20px 0px; border: 1px solid black;” marker=”yes” lat=”16.46346″ lon=”107.58470″ maptype=”HYBRID” z=”11″]<\/p>\n

Dlaczego warto poje\u017adzi\u0107 8 godzin autobusem<\/strong><\/p>\n

Autobus pe\u0142en turyst\u00f3w jedzie z pr\u0119dko\u015bci\u0105 30 km na godzin\u0119. Czeka nas oko\u0142o 200 kilometrowa trasa plus czas na tzw. zwiedzanie. Patrzymy na Endroba, pomys\u0142odawc\u0119 tej wycieczki wzrokiem zgo\u0142a nie\u017cyczliwym. Pani Przewodnik nadaje nieustannie, na tej samej nucie i ju\u017c po chwili nie wiadomo czy ona m\u00f3wi po angielsku, czy my\u015bmy nauczyli si\u0119 wietnamskiego. Mijamy dawn\u0105 granic\u0119 strefy odgradzaj\u0105cej P\u00f3\u0142noc od Po\u0142udnia. Jest to teren gdzie toczy\u0142y si\u0119 najci\u0119\u017csze walki w czasie wojny z amerykanami. Praktycznie wszystkie okoliczne miejscowo\u015bci zosta\u0142y zr\u00f3wnane z ziemi\u0105. I tak docieramy do wioski kt\u00f3rej mieszka\u0144cy zeszli pod ziemi\u0119 w sensie dos\u0142ownym. Przez kilka lat rozbudowali niezwyk\u0142y system podziemnych tuneli, skrytek, zamaskowanych przej\u015b\u0107. Wietnamczycy ukrywali si\u0119 tan w ci\u0105gu dnia a w nocy wychodzili na poszukiwanie \u017cywno\u015bci, wspomagali dzia\u0142ania Wietkongu. Tunele wydr\u0105\u017cone s\u0105 w czerwonawej, gliniastej ziemi. W\u0105skie i nieo\u015bwietlone. Pr\u00f3bujemy wyobrazi\u0107 sobie bombardowanie \u2013 Wietnamczycy chowali si\u0119 wtedy w specjalnych komorach po\u0142o\u017conych du\u017co g\u0142\u0119biej ni\u017c poziom mieszkalny. Amerykanie opracowali specjalne bomby do niszczenia podziemnych umocnie\u0144 – wkr\u0119ca\u0142y si\u0119 pod ziemi\u0119 i dopiero tam eksplodowa\u0142y. Bomby te mog\u0142y zabi\u0107 od razu, ale co gorsza skaza\u0107 na powoln\u0105 \u015bmier\u0107 w zasypanym podziemnym schronie. Jednak Wietnamczycy zdo\u0142ali przetrwa\u0107 i wi\u0119kszo\u015b\u0107 podziemnych korytarzy nie zosta\u0142a nigdy odkryta. Przebywamy tam tylko p\u00f3\u0142 godziny i z ulg\u0105 wydostajemy si\u0119 przez jedno z tajnych wyj\u015b\u0107 na rozpalon\u0105 w s\u0142o\u0144cu pla\u017c\u0119. I tu kolejny grymas historii – otacza nas natarczywa gromadka dzieci handluj\u0105ca zimn\u0105 Coca-Col\u0105\u2026<\/p>\n

Nasz \u017c\u00f3\u0142ty autobus p\u0119dzi dalej \u2013 jedziemy zobaczy\u0107 dawn\u0105 baz\u0119 ameryka\u0144skich wojsk \u2026 .Pasa\u017cerowie zapadaj\u0105 w letarg, dla poprawienia nastroju psuje si\u0119 klimatyzacja, ociekamy potem, a\u017c wreszcie jest! Drewniana cha\u0142upka z garstk\u0105 zdj\u0119\u0107 i eksponat\u00f3w, par\u0119 helikopter\u00f3w i\u2026 kawa\u0142 pola ze \u015bladami pasa startowego. Nasz trud zostaje sowicie wynagrodzony. Fotografujemy si\u0119 na polu i wsiadamy z powrotem do autobusu. Czeka nas jeszcze tylko bagatelne 3 godziny drogi powrotnej do Hue. Absurdalno\u015b\u0107 tego pola podkre\u015bla w ca\u0142ej swojej rozci\u0105g\u0142o\u015bci absurdalno\u015b\u0107 tej wojny. Nam, przybyszom z kraju, kt\u00f3ry do\u015bwiadczy\u0142 dobrodziejstw komunizmu i s\u0105siedztwa Wielkiego Brata trudno jest stan\u0105\u0107 po przeciwnej stronie, ale w tym wypadku wszelkie argumenty o polityce, historycznej misji, konieczno\u015bci obrony cywilizacji itp. Itd. po prostu nie wytrzymuj\u0105 konfrontacji z tym widokiem. By\u0142y tu tysi\u0105ce ameryka\u0144skich \u017co\u0142nierzy, tysi\u0105ce ton sprz\u0119tu, amunicji, obozy, bazy, szpitale, burdele, knajpy a pozosta\u0142a tylko zaro\u015bni\u0119ta ziemia i niezliczone groby. Najprostsze pytanie \u2013 \u201epo co kurwa to wszystko?\u201d – ci\u015bnie si\u0119 nieuchronnie na usta.<\/p>\n

W naszym autobusie nie ma ameryka\u0144skich turyst\u00f3w, ale nie oznacza to, \u017ce nie przyje\u017cd\u017caj\u0105 oni do Wietnamu. Wr\u0119cz przeciwnie jest ich coraz wi\u0119cej i bynajmniej nie spotykaj\u0105 si\u0119 ze szczeg\u00f3ln\u0105 wrogo\u015bci\u0105. Pani Przewodniczka opowiada nam, \u017ce organizowane s\u0105 nawet specjalne wycieczki dla by\u0142ych marines, co\u015b w rodzaju imprezy na \u201ena tropie \u015blad\u00f3w\u201d. Pokazuje wypalony napalmem szczyt g\u00f3rski na kt\u00f3rym by\u0142o l\u0105dowisko helikopter\u00f3w, a teraz wdrapuj\u0105 si\u0119 tam spocone grupki podstarza\u0142ych marines. I kiedy patrz\u0119 w jej pucu\u0142owat\u0105 tchn\u0105c\u0105 dum\u0105 twarz rozumiem ju\u017c dlaczego Francuzi i Amerykanie dostali od Wietnamczyk\u00f3w \u0142omot.<\/p>\n

\"IMG_0107\"<\/a><\/p>\n

Wniebowzi\u0119ci<\/strong><\/p>\n

Jest czas je\u017cd\u017cenia, ale i jest czas latania. Wsiadamy bladym \u015bwitem do samolotu w Hue, l\u0105dujemy w Sajgonie, pijemy piwo oraz inne drinki i ju\u017c lecimy do Kambod\u017cy. Endrob zakochuje si\u0119 w stewardessie, wsuwa jej li\u015bcik po\u017cegnalny, dziewcz\u0119 si\u0119 p\u0142oni, czysta poezja. Rafa\u0142 te\u017c jest zakochany, ale tylko platonicznie. W tym romantycznym uniesieniu t\u0142oczymy si\u0119 w kolejce po wizy i wreszcie wchodzimy na kambod\u017ca\u0144sk\u0105 ziemi\u0119. Ale tylko na chwil\u0119, bo dla odmiany wskakujemy do nast\u0119pnego samolotu, kt\u00f3ry leci do Siem Reap, miasta na obrze\u017cach Angkor Wat. Jest ju\u017c ciemno a przy wyj\u015bciu z lotniska k\u0142\u0119bi si\u0119 r\u00f3j tubylczych owad\u00f3w. Polewamy si\u0119 \u015brodkami przeciw owadom i wychodzimy na zewn\u0105trz. Najwyra\u017aniej owady kambod\u017ca\u0144skie nie by\u0142y na li\u015bcie target group producenta, gdy\u017c rzucaj\u0105 si\u0119 nas hurtowo. Ot\u0119piali po podniebnych podr\u00f3\u017cach kr\u0119cimy si\u0119 w k\u00f3\u0142ko klepi\u0105c po ramionach, szyjach i g\u0142owach. Kasia w panice rzuca si\u0119 gdzie\u015b w otch\u0142anie nocy, Endrob szuka browaru, Rafa\u0142 robi zdj\u0119cia. Ja poddaj\u0119 si\u0119 sytuacji i robi\u0119 nic. I wtedy pojawia si\u0119 nasz wybawca Mr You.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pocz\u0105tek Taks\u00f3wka dowozi nas do hotelu, gdzie pokrzepiamy si\u0119 piwem Tiger, porzucamy plecaki i ruszamy na miasto lub jak kto\u015b woli do miasta. Nasz kierowac posiada jedn\u0105 wielk\u0105 zalet\u0119 \u2013 m\u00f3wi tylko po wietnamsku. Niestety jak si\u0119 okaza\u0142o my jej … Continue reading →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_crdt_document":"","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[95,59,92,9],"tags":[100,215,214,206],"class_list":["post-1108","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-asia","category-landscape","category-people","category-travel","tag-asia-2","tag-halong-bay","tag-hanoi","tag-vietnam"],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/napierski.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1108","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/napierski.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/napierski.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/napierski.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/napierski.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1108"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/napierski.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1108\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5949,"href":"https:\/\/napierski.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1108\/revisions\/5949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/napierski.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/napierski.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/napierski.net\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}